Polisolokata to złożony produkt finansowy o charakterze długoterminowym, stanowiący umowę łączącą element ubezpieczenia na życie z inwestowaniem środków w fundusze kapitałowe. W praktyce oznacza to, że klient zobowiązuje się do przekazywania składek przez wiele lat, zazwyczaj w zamian za obietnicę ochrony ubezpieczeniowej oraz „atrakcyjnego” zysku z inwestycji. Konstrukcja ta, choć formalnie ujmowana w ramy umowy ubezpieczenia na życie z UFK, w istocie przenosi na klienta znaczną część ryzyka typowego dla produktów rynku kapitałowego.
Jak działają polisolokaty – konstrukcja produktu w praktyce
W typowej konstrukcji polisolokaty każda wpłacona przez ubezpieczającego składka podlega podziałowi na część przeznaczoną na realizację funkcji ochronnej (ryzyko ubezpieczeniowe na wypadek śmierci ubezpieczonego) oraz część inwestycyjną, lokowaną w ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe (UFK). Oznacza to, że istotny element świadczenia ubezpieczyciela jest bezpośrednio powiązany z wartością jednostek uczestnictwa w tych funduszach, a zatem pozostaje w ścisłym związku z sytuacją na rynkach finansowych. W konsekwencji wysokość przyszłego świadczenia – w przeciwieństwie do klasycznej lokaty bankowej – nie jest z góry określona ani gwarantowana, lecz ma charakter zmienny i niepewny.
Szczegółowe zasady funkcjonowania tego rodzaju produktów, w tym sposób alokacji składki, mechanizmy wyceny jednostek UFK, rodzaje i wysokość pobieranych opłat oraz warunki wcześniejszego rozwiązania umowy, są co do zasady uregulowane w rozbudowanych ogólnych warunkach ubezpieczenia, regulaminach oraz tabelach opłat i prowizji. Dokumenty te, sformułowane często specjalistycznym, skomplikowanym językiem, bywają dla przeciętnego konsumenta mało czytelne i trudne do samodzielnego zrozumienia. Z tego względu z perspektywy prawnika mamy do czynienia z produktem, który – z uwagi na swoją złożoność i wysoki poziom ryzyka inwestycyjnego – wymaga szczególnie rzetelnego, pełnego i przejrzystego przedstawienia na etapie dystrybucji.
Ukryte koszty i ryzyko polisolokat – czego nie widać w reklamie
Największe zastrzeżenia budzi system opłat związanych z obsługą polisolokaty, obejmujący opłaty administracyjne, za zarządzanie aktywami oraz koszty dystrybucji produktu. Szczególnie dotkliwe są opłaty pobierane przy wcześniejszym rozwiązaniu umowy, nazywane potocznie opłatami likwidacyjnymi. Zdarza się, że ich wysokość powoduje zwrot jedynie niewielkiej części wpłaconego kapitału, mimo wieloletniego ponoszenia ciężaru składek. O rzeczywistej skali obciążeń kosztowych związanych z wcześniejszym zakończeniem umowy konsumenci najczęściej dowiadują się dopiero w chwili podjęcia decyzji o rezygnacji z produktu. Na etapie sprzedaży informacje o wysokości i mechanizmie naliczania opłat likwidacyjnych bywają przedstawiane w sposób fragmentaryczny, niejednoznaczny lub rozproszony w obszernych dokumentach, co utrudnia ich realną ocenę.
Ochrona prawna klienta polisolokaty – kiedy można odzyskać środki
Polskie prawo konsumenckie przewiduje szereg instrumentów ochronnych na wypadek, gdy postanowienia umowy kształtują prawa i obowiązki klienta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami oraz rażąco naruszający jego interes. W przypadku stwierdzenia abuzywnego charakteru określonych klauzul konsument może domagać się uznania ich za niewiążące. Skutek ten następuje z mocy prawa – postanowienie uznane za niedozwolone nie wywołuje skutków prawnych wobec konsumenta, tak jakby nigdy nie zostało wprowadzone do umowy, podczas gdy sam stosunek umowny co do zasady pozostaje w mocy.
W kancelarii helpum.pl każdą sprawę tego typu poprzedzamy szczegółową analizą dokumentacji umownej, sposobu prezentacji produktu na etapie sprzedaży oraz rzeczywistej historii wpłat i pobranych świadczeń. Weryfikujemy, czy klient został rzetelnie poinformowany o ryzyku inwestycyjnym, systemie opłat oraz konsekwencjach wcześniejszego zakończenia umowy, a także identyfikujemy postanowienia, które mogą nosić cechy klauzul abuzywnych. Na tej podstawie formułujemy wobec zakładu ubezpieczeń konkretne roszczenia dążąc do odzyskania przez klienta środków bezprawnie lub nadmiernie pobranych w związku z umową polisolokaty.
